Coraz więcej młodych w sieci - jak cyberprzemoc podważa poczucie bezpieczeństwa

W przestrzeni cyfrowej młodzież znajduje rozrywkę, naukę i rozmowy, ale też staje się łatwym celem agresji. W Mielcu internet nie jest już wyłącznie narzędziem - to środowisko, w którym zdarzenia mają rzeczywiste konsekwencje. Raporty i kampanie edukacyjne alarmują, że skala zjawiska rośnie i że dorośli często nie wiedzą, jak reagować.

• Gdy przeglądają portale - liczby, które nie dają spokoju w Mielcu
• Kampania Przeciwdziałanie przemocy domowej przypomina o roli dorosłych

Gdy przeglądają portale - liczby, które nie dają spokoju w Mielcu

Coraz więcej młodych osób korzysta z wielu kont w mediach społecznościowych - według badań NASK co czwarty nastolatek ma od 5 do 8 kont, a ponad jedna trzecia aż więcej niż 8. To równocześnie kanały komunikacji i pola konfliktu: około 50% nastolatków doświadczyło w sieci wyzywania, poniżania lub zastraszania, a 44,6% widziało ataki wymierzone w ich znajomych.
Zjawiska eskalują szybko - obraźliwe wpisy, agresywne wiadomości i publikowanie kompromitujących materiałów rozchodzą się natychmiastowo, co potęguje poczucie bezradności ofiar. Co trzeci nastolatek zetknął się z ośmieszaniem (33,2%) lub poniżaniem (29,6%), a niemal jedna trzecia (32,7%) otrzymała czyjeś nagie lub półnagie zdjęcie. Problemem dla młodzieży jest też mowa nienawiści - wskazuje na to 68,4% badanych.

Rosną też inne ryzyka: liczba nastolatków umawiających się na spotkania z osobami dorosłymi poznanymi online wzrosła z 14,1% w 2020 roku do 17,9% w 2022 roku. Ponadto coraz więcej młodych uważa, że sprawcy w internecie pozostają bezkarni - odsetek wzrósł z 36% w 2018 do 51,3% w 2022.

Kampania Przeciwdziałanie przemocy domowej przypomina o roli dorosłych

Akcje edukacyjne, takie jak prowadzona przez Fundację Instytut Nowej Kultury kampania Przeciwdziałanie przemocy domowej, podkreślają, że odpowiedzią na cyberprzemoc powinna być przede wszystkim reakcja dorosłych i nauka higieny cyfrowej. Chodzi nie o zakazywanie technologii, lecz o wskazywanie bezpiecznych narzędzi i kształtowanie zdrowych nawyków cyfrowych.
Autorka tekstu kampanii, dr hab. Magdalena Szafranek, prof. UW, zwraca uwagę, że każde zachowanie o charakterze cyberprzemocy wymaga reakcji osób dorosłych. Tymczasem jedynie około 25% ofiar informuje o tym rodziców, a młodzi rzadko szukają wsparcia u nauczycieli.

Rodzice i opiekunowie powinni zwracać uwagę na sygnały zmiany zachowania - izolację, spadek wyników w nauce czy lęk przed korzystaniem z urządzeń - bo korzystanie z mediów społecznościowych przekłada się też na obowiązki szkolne i domowe: 28,7% uczniów przyznaje, że zaniedbuje naukę, a 23,8% obowiązki domowe z powodu korzystania z mediów.

Warto też pamiętać, że młodzież angażuje się w internetowe wyzwania - niemal 31,1% uczestniczyło w akcjach, które mogły zagrażać zdrowiu lub życiu.

Praktyczne wskazówki dla opiekunów i szkół - zapisane w działaniu

• Rozmawiać o bezpiecznym korzystaniu z internetu i ustalać jasne granice, zamiast całkowitych zakazów.
• Sprawdzać ustawienia prywatności i uczyć młodych, jak zachować dowody nadużyć - zrzuty ekranu, kopie wiadomości.
• Współpracować ze szkołą i pedagogenem przy reakcjach na przemoc online; zgłaszać poważne materiały do administratorów platform i, jeśli potrzeba, na policję.
• Wprowadzać w domu i w szkole zasady higieny cyfrowej - dobre nawyki chronią przed wieloma zagrożeniami.

Dla mieszkańców Mielca ważne jest, by temat był obecny w szkołach i lokalnych inicjatywach edukacyjnych - im szybciej dorośli zaczną rozmawiać i działać, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że problemy przerodzą się w długotrwałe konsekwencje emocjonalne dla młodzieży.

na podstawie: Urząd Miejski w Przecławiu.