Wystawa o Sergiuszu Piaseckim na placu w Mielcu. To opowieść o wojnie i wygnaniu

Na placu w Mielcu stanęła ekspozycja, która przypomina postać trudną do zamknięcia w jednym zdaniu. Sergiusz Piasecki był żołnierzem, agentem wywiadu, więźniem, oficerem AK i pisarzem, a każdy z tych rozdziałów zostawił w jego życiorysie wyraźny ślad. Wystawa przygotowana przez historyków z Wrocławia prowadzi przez tę biografię bez zbędnego patosu, za to z naciskiem na fakty. Jej pojawienie się nie jest przypadkowe – Sejm ogłosił 2026 Rokiem Sergiusza Piaseckiego.

• Życiorys Piaseckiego pokazany bez uproszczeń
• Odsłonięcie odbyło się mimo kapryśnej pogody
• Biblioteka dołoży jeszcze jeden wątek do tej historii

Życiorys Piaseckiego pokazany bez uproszczeń

Ekspozycja przygotowana w 2024 roku przez dr. hab. Tomasza Balbusa i Marcina Marczaka opowiada o Piaseckim w szerokim historycznym kadrze. Zamiast jednego, wygładzonego obrazu, pojawia się człowiek uwikłany w czas wojny, konspiracji i powojennego wygnania. Są tu ślady wojny polsko-bolszewickiej, pracy w polskim wywiadzie wojskowym na terenie ZSRS, okresu więziennego, działalności w Armii Krajowej, służby w Korpusie gen. Władysława Andersa i emigracyjnej tułaczki.

To ważne także dlatego, że Piasecki nie był wyłącznie pisarzem. Jego dorobek literacki wyrastał z doświadczeń granicznych, a nie z bezpiecznego dystansu. Właśnie ta mieszanka biografii i literatury sprawia, że wystawa może zainteresować nie tylko miłośników historii, ale też osoby, które chcą lepiej zrozumieć XX wiek bez szkolnych skrótów.

Odsłonięcie odbyło się mimo kapryśnej pogody

Uroczyste otwarcie wystawy odbyło się we wtorek, 12 maja, mimo niesprzyjającej aury. Ekspozycję można oglądać na Placu Armii Krajowej w Mielcu do 8 czerwca 2026 roku. Za przygotowanie i prezentację odpowiadają Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu oraz Fundacja Non Notus, którą reprezentuje prezes Romuald Rzeszutek.

W przedsięwzięcie włączyły się także Miasto Mielec i Samorządowe Centrum Kultury w Mielcu. To ważny sygnał, bo takie wystawy nie kończą się na kilku planszach ustawionych w przestrzeni publicznej. One porządkują pamięć, przypominają nazwiska zbyt łatwo spychane na margines i dają mieszkańcom gotowy punkt zaczepienia do rozmowy o historii.

Biblioteka dołoży jeszcze jeden wątek do tej historii

Mielecki program związany z Piaseckim nie zamyka się na plenerowej ekspozycji. Na 27 maja zaplanowano spotkanie autorskie w Miejskiej Bibliotece Publicznej SCK pod hasłem „Kresowiacy w obronie Rzeczypospolitej Polskiej”.

W trakcie wydarzenia przewidziano także krótką etiudę filmową o Sergiuszu Piaseckim oraz autorską prezentację dr. hab. Tomasza Balbusa. To dobry sposób, by przejść od plansz do rozmowy i od skrótu do szerszego kontekstu. Bo właśnie w takich spotkaniach historia przestaje być tylko hasłem z tablicy, a zaczyna działać pełniej – jako opowieść o wyborach, lojalności i cenie, jaką płaci się za wolność.

na podstawie: Urząd Miejski w Mielcu.