Pięć wieków prepozytury i ponad 850 lat parafii. Konferencja w Mielcu

Jedna z najstarszych instytucji związanych z historią Mielca doczeka się naukowego spotkania poświęconego jej dziejom. Podczas konferencji o farze uczestnicy poznają zarówno początki parafii, jak i mniej znane historie związane z jej duchowieństwem, zabytkami oraz architekturą. Wydarzenie przypomni także, jak fundacja prepozytury wpłynęła na religijne i społeczne życie miasta.

• Fundacja prepozytury podniosła rangę mieleckiej parafii
• Historycy pokażą farę od średniowiecznych początków po niezrealizowane plany
• Dziedzictwo najstarszej parafii zostanie pokazane z kilku perspektyw

Fundacja prepozytury podniosła rangę mieleckiej parafii

Punktem wyjścia do rozmowy będzie wydarzenie z 1526 roku. Wówczas Stanisław Mielecki ufundował prepozyturę przy parafii pw. św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty. Taki status oznaczał rozbudowę organizacji parafialnej i zwiększenie jej znaczenia w regionie.

Zmiany dotyczyły nie tylko liczby oraz obowiązków duchownych. Przeorganizowano także funkcjonowanie szkoły parafialnej, a ośrodek duszpasterski w Chorzelowie został podporządkowany parafii w Mielcu jako filia. Rocznica fundacji staje się więc okazją do pokazania szerszego tła – nie tylko historii samego kościoła, lecz także przemian, które obejmowały mieszkańców i lokalne instytucje.

Konferencja „Parafia Farna w Mielcu – historia i dziedzictwo” odbędzie się 19 września 2026 roku w Domu Dziennego Pobytu „Dom św. Jana Pawła II” przy ul. bł. ks. Romana Sitki 3. Początek zaplanowano na godz. 14.00, a zakończenie na godz. 17.00. Wstęp jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych przeszłością Mielca, dlatego wydarzenie może zainteresować nie tylko historyków i pasjonatów zabytków, ale również osoby chcące lepiej poznać dzieje własnej parafii.

Historycy pokażą farę od średniowiecznych początków po niezrealizowane plany

Za organizację spotkania odpowiadają Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty w Mielcu oraz Muzeum Historii Regionalnej „Pałacyk Oborskich” w Mielcu. W programie znalazły się wystąpienia badaczy z Mielca, Krakowa i Lublina.

Prelegenci omówią między innymi:

• początki parafii mieleckiej – dr hab. Piotr Miodunka,
• działalność bractw i stowarzyszeń religijnych – ks. dr Krzysztof Kamieński,
• funkcjonowanie parafii w czasach ostatnich prepozytów – dr Krzysztof Haptaś,
• nagrobek Jana Mieleckiego i próbę jego rekonstrukcji – dr Rafał Nawrocki,
• kult św. Anny oraz historię jej ołtarza w kościele parafialnym – Kinga Zięba,
• zabytki sakralne Mielca i okolic – dr Arkadiusz S. Więch,
• projekty budowy plebanii, w tym niezrealizowaną koncepcję z 1905 roku – dr Jerzy Skrzypczak.

Zakres tematów pokazuje, że spotkanie nie ograniczy się do opowieści o kolejnych proboszczach czy wyglądzie świątyni. Uczestnicy usłyszą również o religijnych stowarzyszeniach, dziełach sztuki, pamiątkach po rodzie Mieleckich i planach architektonicznych, które ostatecznie nie doczekały się realizacji.

Dziedzictwo najstarszej parafii zostanie pokazane z kilku perspektyw

Najstarsza parafia w Mielcu ma ponad 850 lat historii, a jubileusz pięćsetlecia fundacji prepozytury pozwala połączyć odległe epoki w jednym programie. Oprócz samych dziejów parafii ważne miejsce zajmie jej wpływ na życie religijne i społeczne mieszkańców.

Dla uczestników istotna będzie także różnorodność tematów. W ciągu trzech godzin będzie można przejść od początków parafii, przez działalność bractw i wyposażenie kościoła, aż po historię plebanii oraz ochronę zabytków sakralnych. To pozwoli spojrzeć na mielecką farę nie tylko jako na świątynię, lecz także jako na miejsce związane z edukacją, organizacją życia wspólnotowego i pamięcią o dawnych mieszkańcach.

na podstawie: UM Mielec.